مرتضى مطهري

284

يادداشتهاى استاد مطهرى ( فارسي )

الف . وجوب وجود . ب . كمال مطلق بودن و مثل اعلى بودن - * ( و له المثل الاعلى ) * ، * ( و لله الاسماء الحسنى . ) * . ج . توحيد و يگانگى خدا . د . * ( انه بكل شىء عليم . ) * . ه . * ( انه على كل شىء قدير . ) * . و . عينيت صفات با ذات . ز . خير محض بودن . ح . قديم بودن فيض و احسان . ط . نظام صدور موجودات ( كه عقل و فلسفه به حكم قاعدهء « الواحد لايصدر منه الَّا الواحد » اثبات مىكنند ) و عوالم عقول و نفوس و ملائكه و عالم مثال . 16 . اما راههاى فلسفى . در اينجا ما به سه راه از راههاى فلسفى اشاره مىكنيم : راه ارسطى ، راه سينوى ، راه صدرايى . راه ارسطى همان است كه از طريق محرك اول وارد شده است . در فلسفهء ارسطو فقط اثبات محرك اول شده است . اين راه مقدماتى دارد : . الف . هر حركت احتياج دارد به محرك ( محرك داخلى مباشر ) . ب . علت و معلول ، حركت و محرك بايد همزمان باشند . ج . سلسلهء محركات نمىتواند غير متناهى باشد و اگر هر محركى متحرك باشد لازم مىآيد سلسلهء محركات نامتناهى باشد ، پس لازم است منتهى شود به محركى كه متحرك نباشد ( به تفصيلى كه در جزوهء « علت و معلول » درس فلسفهء سال . . . دانشكدهء الهيات گفته‌ايم ) . اما راه سينوى : ابن سينا در اشارات ، نمط چهارم ، تحت عنوان « فى الوجود و علله » بحث مىكند . بعد از ذكر مقدمه اى مىگويد ( ص 18 ) : . كل موجود اذا التفت اليه من حيث ذاته من غير التفات الى غيره